Tóm tắt sách: Điểm Mù – Tại Sao Chúng Ta Không Đạo Đức Như Mình Nghĩ?
**Mở Đầu**
Nếu được yêu cầu tự chấm điểm về mức độ đạo đức của bản thân trên thang điểm từ 0 đến 100, so với những người xung quanh, bạn sẽ cho mình bao nhiêu điểm? 0 là người kém đạo đức nhất, 100 là người có đạo đức hoàn hảo nhất, và 50 là mức trung bình. Thực tế là, khi các nhà tâm lý học đặt câu hỏi này, hầu hết mọi người đều tự cho mình số điểm khoảng 75. Tất cả chúng ta đều có xu hướng tin rằng mình trung thực, công bằng và có đạo đức hơn mặt bằng chung của xã hội. Nhưng về mặt toán học, điều đó là không thể.
Cuốn sách "Điểm Mù" (tựa gốc: Blind Spots) của Max H. Bazerman và Ann E. Tenbrunsel sẽ giáng một đòn mạnh vào niềm tin ngây thơ đó của chúng ta. Bằng việc tiên phong đưa tâm lý học hành vi vào lĩnh vực đạo đức kinh doanh, hai tác giả đã chỉ ra một sự thật phũ phàng: Khoảng cách giữa con người mà chúng ta muốn trở thành và con người thật sự của chúng ta trong thực tế là vô cùng lớn. Khác với những tội phạm cố ý làm điều ác, cuốn sách này tập trung vào những người bình thường, những người tốt, có trí tuệ, nhưng lại liên tục đưa ra những quyết định vô đạo đức một cách hoàn toàn vô thức. Họ bị che mắt bởi những "điểm mù" tâm lý. Dưới lăng kính của đạo đức hành vi, cuốn sách sẽ bóc trần những ảo tưởng của chúng ta ở cả ba cấp độ: cá nhân, tổ chức và xã hội, đồng thời cung cấp những giải pháp thiết thực để thu hẹp khoảng cách này.
**Chương 1: Ảo Tưởng Đạo Đức Và Giới Hạn Nhận Thức**
Để hiểu tại sao chúng ta lại hành động phi đạo đức mà không hề hay biết, trước tiên ta cần hiểu về khái niệm "Giới hạn nhận thức" (Bounded Awareness). Hãy tưởng tượng bạn đang nhìn vào một bức tranh nền đen trắng nhiễu loạn. Ban đầu, bạn không thấy gì cả. Nhưng khi ai đó chỉ cho bạn hình ảnh một con chó đốm đang cúi xuống đánh hơi ẩn trong những mảng màu đen trắng đó, tâm trí bạn lập tức nhận ra nó. Và từ đó về sau, mỗi lần nhìn vào bức tranh, bạn không thể không nhìn thấy con chó đốm. Giới hạn nhận thức chín…
