Quẳng Gánh Lo Đi Và Vui Sống
TÓM TẮT SÁCH: QUẲNG GÁNH LO ĐI VÀ VUI SỐNG
Mở đầu: Liều thuốc giải độc cho tâm hồn thời hiện đại
Chào mừng quý thính giả đã đến với không gian của những cuốn sách vượt thời gian, nơi chúng ta cùng nhau tìm kiếm sự bình yên và trí tuệ để đối mặt với những thăng trầm của cuộc đời. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng bước vào một hành trình chữa lành thực sự qua tác phẩm kinh điển: "Quẳng gánh lo đi và vui sống" (How to Stop Worrying and Start Living) của học giả lỗi lạc Dale Carnegie.
Bạn thân mến, đã bao giờ bạn trằn trọc giữa canh khuya, để cho những suy nghĩ miên man về quá khứ và tương lai bóp nghẹt lấy trái tim mình chưa? Trong guồng quay hối hả của thế giới hiện đại, "lo lắng" dường như đã trở thành một căn bệnh nan y. Tác giả Dale Carnegie từng nhận thấy một sự thật phũ phàng: khi ông tìm kiếm sách dạy cách khắc phục sự ưu tư tại một thư viện lớn nhất Nữu Ước, ông chỉ tìm được vỏn vẹn 25 cuốn, trong khi sách viết về loài rùa lại có tới 190 cuốn! Sự thiếu hụt trầm trọng về những cẩm nang giải quyết vấn đề tinh thần đã thôi thúc ông dành ra 7 năm trời ròng rã, đọc hàng trăm cuốn tiểu sử, phỏng vấn vô số danh nhân, để đúc kết nên tác phẩm vĩ đại này.
Cuốn sách không hứa hẹn những phép màu xa xôi, mà mang đến những chân lý cổ truyền vĩnh cửu, được minh chứng qua hàng loạt câu chuyện người thật việc thật. Nếu bạn đang bị "con sâu ưu tư" đục khoét tâm hồn, làm cho nhan sắc tiều tụy, sức khỏe suy kiệt, thì đây chính là ngọn gió thần đưa con thuyền của bạn rẽ sóng tìm về bến đỗ bình an. Nào, hãy cùng hít một hơi thật sâu, thả lỏng cơ thể, và chúng ta cùng bắt đầu khám phá những phương pháp thần diệu để quẳng gánh lo đi.
Chương 1: Những phương pháp căn bản để diệt lo
Nền móng đầu tiên của việc diệt trừ sự lo lắng được xây dựng trên một triết lý vô cùng mạnh mẽ: "Đắc nhất nhật quá nhất nhật" – Hãy sống trọn vẹn trong "ngăn kín" của ngày hôm nay.
Để minh họa, Dale Carnegie kể câu chuyện về William Osler, một sinh viên y khoa từng bị những nỗi lo về thi cử và tương lai ám ảnh. Nhờ đọc được một câu nói của Thomas Carlyle: "Những công việc ở ngày trước mặt ta phải coi là quan trọng nhất, và đừng bận tâm tới những công việc còn mờ mờ từ xa", cuộc đời ông đã thay đổi hoàn toàn. Sau này, khi đã trở thành một danh y vĩ đại, Osler khuyên các sinh viên của mình hãy điều khiển cơ thể giống như vị thuyền trưởng điều khiển con tàu lớn: Bấm một cái nút để sập bức tường sắt ngăn dĩ vãng lại, vì quá khứ đã chết; bấm một cái nút khác để đóng kín tương lai, vì tương lai chưa ra đời. Cứ để gánh nặng của ngày hôm qua và ngày mai đè lên ngày hôm nay thì kẻ mạnh nhất cũng phải quỵ. Cuộc sống duy nhất mà ta có thể chạm vào là ngay tại khoảnh khắc này, hãy dồn mọi trí tuệ và sự hăng hái để hoàn thành xuất sắc công việc của hôm nay.
Tuy nhiên, nếu tai họa thực sự gõ cửa, ta phải làm sao? Đó là lúc bạn cần áp dụng "Định thức thần hiệu" của kỹ sư Willis H. Carrier. Khi Carrier được giao chế tạo một hệ thống lọc hơi phức tạp với kinh phí khổng lồ, cỗ máy đã không hoạt động đúng như mong đợi. Ông lo lắng đến mức quặn thắt ruột gan và mất ngủ triền miên. Cuối cùng, ông tìm ra một công thức cứu rỗi đời mình gồm 3 bước:
Thứ nhất: Can đảm phân tích tình thế và tự hỏi "Nếu thất bại, kết quả tai hại nhất sẽ ra sao?" Ông nhận ra cùng lắm là ông mất việc và công ty mất 2 vạn đô-la.
Thứ nhì: Sẵn sàng cam lòng chấp nhận cái kết quả tồi tệ nhất đó. Ngay khi chấp nhận, ông thấy tinh thần thảnh thơi và bình tĩnh trở lại.
Thứ ba: Dùng toàn bộ thời gian và nghị lực để tìm cách cải thiện tình thế tồi tệ đó. Nhờ bình tĩnh, ông nghĩ ra cách lắp thêm một bộ phận phụ, chẳng những cứu công ty khỏi lỗ mà còn mang về khoản lợi nhuận lớn.
Phương pháp này hiệu nghiệm vì nó kéo ta ra khỏi đám sương mù hỗn độn của sự sợ hãi vô hình, đặt chân ta lên một mảnh đất thực tế vững chắc để não bộ bắt đầu vận hành sáng suốt.
Bạn tuyệt đối không được coi thường sự lo lắng. Bác sĩ Alexis Carrel, người từng đoạt giải Nobel, đã đúc kết một câu nói ám ảnh: "Những nhà kinh doanh không biết thắng ưu sầu sẽ chết sớm". Sự lo lắng làm thần kinh căng thẳng, làm dịch vị biến chất, gây ra viêm loét dạ dày, đau tim, phong thấp và cả sâu răng. Ngay cả những tướng lãnh kiệt xuất như Tướng Grant cũng từng bị những cơn nhức đầu như búa bổ hành hạ vì lo âu trên chiến trường, và cơn đau chỉ dứt khi tin tức thắng trận bay tới. Hãy nhớ, dù bạn kiếm được bao nhiêu triệu đô-la, bạn cũng chỉ ăn ba bữa một ngày và ngủ trên một chiếc giường. Đừng đánh đổi sinh mạng và sức khỏe lấy những phiền muộn không đáng có.
Chương 2: Những thủ thuật căn bản để phân tích vấn đề rắc rối
Lo lắng thường bắt nguồn từ sự hỗn độn trong tư duy. Khoa trưởng Herbert E. Hawkes của Đại học Columbia từng khẳng định: "Phân nửa những nỗi lo lắng của loài người là do người ta cứ gắng tìm một quyết định trước khi thu thập đủ những sự kiện để làm nền tảng cho quyết định đó".
Khi lo âu, cảm xúc của chúng ta dâng cao, ta thường có xu hướng hành động như những con chó săn: chỉ đuổi theo những sự kiện nào bảo vệ cho định kiến của mình và gạt bỏ mọi sự kiện trái ý. Để phá vỡ thói quen độc hại này, Dale Carnegie đưa ra ba bước giải quyết vấn đề rắc rối: Vạch rõ sự kiện, Phân tích sự kiện, và Quyết định hành động. Khi thu thập thông tin, hãy đóng vai một vị luật sư thu thập chứng cứ để bào chữa cho phe đối lập, điều này ép bạn phải nhìn nhận sự thật một cách vô tư và khách quan.
Một minh chứng sống động cho nghệ thuật phân tích là câu chuyện của Galen Litchfield tại Thượng Hải thời kỳ quân Nhật chiếm đóng. Vì để bảo vệ một số tài sản của công ty, ông bị một viên đô đốc Nhật Bản phát hiện và đe dọa sẽ tống vào "nhà cầu" – tức phòng tra tấn khét tiếng của hiến binh Nhật, nơi nhiều người đã bỏ mạng. Đứng trước lưỡi hái tử thần, thay vì hoảng loạn đâm quàng đấm xiên, Litchfield ngồi xuống máy chữ và tự đặt ra những câu hỏi:
1. Tôi lo cái gì đây? (Sợ bị nhốt vào phòng tra tấn).
2. Làm sao tránh được bây giờ?
Ông ghi ra 4 giải pháp: Giải thích cho viên đô đốc (vô ích vì hắn đang điên tiết); Bỏ trốn (sẽ bị bắn chết ngay); Trốn trong phòng (hắn sẽ sai lính đến bắt); Sáng thứ Hai cứ đi làm bình thường như không có chuyện gì (biết đâu hắn bận việc mà quên đi).
Bằng cách viết rõ ràng lên giấy, ông chọn giải pháp thứ tư. Kết quả, sáng hôm sau viên đô đốc lườm ông nhưng không nói lời nào, và ông thoát chết. Khi một quyết định đã được đưa ra dựa trên sự phân tích tường tận, hãy lập tức hành động, đừng chần chừ hay ngó ngoái lại phía sau, vì sự do dự sẽ sinh ra hàng ngàn nỗi sợ hãi mới.
Chương 3: Diệt tật ưu phiền đi, đừng để nó diệt ta
Đã bao giờ bạn để ý rằng, trong những lúc làm việc cật lực lao tâm khổ tứ, bạn ít khi thấy phiền muộn? Trái lại, chính những ngày nghỉ rảnh rỗi lại là lúc ma quỷ của sự lo âu xâm chiếm tâm trí bạn. Đó là vì định luật tâm lý học cơ bản: Bộ não con người không thể đồng thời nghĩ đến hai việc một lúc. Bạn không thể vừa hăng say tập trung vào một dự án, lại vừa lo lắng đau khổ.
Sachvui.Com Quẳng Gánh Lo Đi Và Vui Sống
Vì thế, bí quyết đầu tiên để dẹp bỏ ưu phiền là: **Đừng ngồi rỗi. Hãy kiếm việc để làm.** Liệu pháp lao động (tác động liệu pháp) đã được các bác sĩ tâm thần sử dụng từ thời Hy Lạp cổ đại để chữa bệnh hoảng loạn cho binh lính. Bà Osa Johnson, nữ thám hiểm nổi tiếng, sau khi mất chồng và bị thương nặng trong một tai nạn máy bay, đã ngồi trên xe lăn đi diễn thuyết hàng trăm lần chỉ để "khỏi có thời gian ưu tư". Sự làm lụng mang lại cho ta sự can đảm và làm tiêu tan cảm giác cô độc.
Bí quyết thứ hai: **Đừng bận tâm tới những chuyện lặt vặt.** Có những cây cổ thụ sống 400 năm, hiên ngang vượt qua 14 lần sét đánh và vô số trận bão tuyết, nhưng cuối cùng lại chết đứng vì bị một đàn sâu nhỏ đục khoét vỏ. Con người chúng ta cũng vậy, chúng ta có thể kiên cường vượt qua những bi kịch lớn lao, nhưng lại để cho những câu xỉa xói, những lỗi lầm nhỏ nhặt bào mòn sinh lực. "Đời người như bóng câu, hơi đâu mà nghĩ tới những chuyện nhỏ nhen."
Bí quyết thứ ba: **Dùng luật trung bình để đánh bại nỗi sợ hãi.** Rất nhiều nỗi sợ của chúng ta bắt nguồn từ trí tưởng tượng thái quá. Một sĩ quan nằm trong hầm trú ẩn dưới làn mưa bom của quân Đức đã hết sợ hãi khi tính toán rằng, xác suất để một quả bom rơi trúng cái hố nhỏ xíu của anh chỉ là một phần mười nghìn. Tương tự, nếu bạn lo lắng chiếc xe lửa chở hàng của mình bị trật bánh, hãy nhìn vào con số thống kê: trong 25.000 chuyến xe, chỉ có 5 chuyến gặp nạn. Hãy để luật trung bình trấn an bạn.
Bí quyết thứ tư: **Bằng lòng hợp tác với những tình thế không thể tránh khỏi.** Khi đối diện với một mất mát không thể vãn hồi, việc chống cự, than khóc hay uất hận chỉ làm hỏng bộ thần kinh của ta. Hãy nhìn những cây thường xanh ở phương Bắc, chúng biết uốn mình cong xuống dưới sức nặng của bão tuyết để khỏi bị gãy gập. "Trời sinh mỗi bệnh ở đời, Có phương chữa được, không thì vô phương. Có phương hãy ráng tìm phương, Vô phương thì chịu, lo làm chi."
Bí quyết thứ năm: **Đặt một cái giá "tốp lỗ" (stop-loss) cho mọi sự lo lắng.** Giống như những nhà đầu tư chứng khoán khôn ngoan luôn đặt mức dừng lỗ tự động để bảo toàn vốn, bạn cũng phải biết vạch ra một ranh giới cho sự chịu đựng của mình. Nếu một người bạn luôn trễ hẹn, hãy nói với anh ta: "Tôi chỉ đợi anh 10 phút, quá 10 phút là tôi đi." Hãy dứt khoát quyết định xem một vấn đề xứng đáng để bạn trả giá bằng bao nhiêu thời gian và sự bực dọc, và tuyệt đối không trả giá cao hơn.
Bí quyết thứ sáu: **Đừng mất công cưa vụn mạt cưa.** Quá khứ là thứ đã trôi qua, giống như mạt cưa đã bị xẻ vụn, không ai có thể xẻ mạt cưa thêm lần nữa. Than vãn về một ly sữa đã đổ xuống cống là một sự ngu xuẩn tột cùng. Điều duy nhất chúng ta có thể làm với dĩ vãng là phân tích lỗi lầm, rút ra bài học rồi chôn vùi nó mãi mãi.
**Chương 4: Bảy cách luyện tinh thần để được thảnh thơi và hoan hỉ**
Hạnh phúc hay đau khổ, tất cả đều nằm ở thái độ tinh thần của bạn. Hoàng đế La Mã Marcus Aurelius từng phán một câu quyết định vận mệnh con người: "Tư tưởng của ta ra sao thì đời của ta như vậy." Bạn nghĩ đến thất bại, bạn sẽ thất bại. Bạn nghĩ đến bệnh tật, cơ thể bạn sẽ đau ốm. Tiến sĩ tâm lý học William James đã chứng minh bằng thực nghiệm: khi ám thị một người rằng họ mạnh mẽ, sức bóp tay của họ tăng lên 50%; ngược lại, khi ám thị họ yếu ớt, sức lực của họ giảm chỉ còn một phần ba. Vì vậy, hãy tạo cho mình một tâm thế vui vẻ, can đảm, và hành động như thể bạn đang thực sự hạnh phúc, thì hạnh phúc sẽ tràn ngập tâm hồn bạn.
Thứ hai, **tuyệt đối không bao giờ chứa chấp hiềm thù.** Khi bạn thù oán một người, bạn đang trao cho họ chiếc chìa khóa để phá nát giấc ngủ, phá nát khẩu vị và hủy hoại nhịp đập trái tim bạn. Sự tức giận tiết ra độc tố làm tăng huyết áp và gây ra các bệnh động mạch. Kẻ thù sẽ sung sướng vỗ tay khi thấy bạn tiều tụy, nhăn nhó vì oán hận. Abraham Lincoln vĩ đại không bao giờ giữ tư thù, ông sẵn sàng bổ nhiệm kẻ từng nhục mạ mình vào chức vụ cao nếu người đó có tài. "Biết rộng tức là hiểu nhiều, và khi đã hiểu thì không chỉ trích và buộc tội ai cả."
Thứ ba, **đừng mong chờ sự biết ơn.** Bản tính con người sinh ra đã có thói vô ơn. Đức Chúa Jesus chữa lành cho mười người phong cùi, nhưng chỉ có một người quay lại tạ ơn Ngài. Vậy tại sao chúng ta, những người phàm tục, lại đi uất hận khi làm ơn mà không được báo đáp? Thay vì bực bội, hãy cho đi chỉ vì niềm vui được làm việc thiện.
Thứ tư, **hãy đếm những ơn phước, đừng đếm những tai họa.** Có một người đàn ông đi vay tiền trong tình trạng phá sản, tuyệt vọng cùng cực, bỗng nhiên ông khựng lại khi nhìn thấy một ông lão cụt cả hai chân đang trượt trên miếng ván gỗ có bánh xe. Dù tàn phế, ông lão vẫn nở nụ cười rạng rỡ và chào: "Trời hôm nay đẹp quá nhỉ." Khung cảnh đó khiến người đàn ông sực tỉnh, nhận ra mình còn đủ hai chân để bước đi, đó đã là một khối tài sản trị giá hàng tỷ đô-la. Đừng quên rằng khoảng 90% những điều diễn ra trong đời ta là tốt đẹp, hãy tập trung vào 90% ánh sáng ấy thay vì cứ đắm chìm trong 10% bóng tối.
Thứ năm, **bạn là một cá thể độc nhất, đừng bắt chước ai cả.** Sự bắt chước là một hành động tự sát tinh thần. Diễn viên hài huyền thoại Charlie Chaplin hay ca sĩ Gene Autry chỉ thực sự thành công vang dội khi họ từ bỏ việc sao chép phong cách của người khác và can đảm bộc lộ bản sắc chân thật của chính mình. Tạo hóa đã tạo ra bạn từ 48 nhiễm sắc thể với 300.000 tỉ tinh trùng, không có một ai trên đời này giống hệt như bạn. Hãy vun xới mảnh vườn của riêng mình và gảy cây đàn của chính mình.
Thứ sáu, **nếu định mệnh chỉ cho bạn một trái chanh chua chát, hãy pha nó thành một ly nước chanh ngon ngọt.** Đừng ngồi than khóc trước nghịch cảnh. Một người phụ nữ phải sống trong bãi sa mạc Mojave nóng rát, đầy cát bụi và cô đơn. Thay vì bỏ cuộc, bà đã bắt đầu kết bạn với thổ dân da đỏ, nghiên cứu cây xương rồng, tìm kiếm vỏ hến hóa thạch, và cuối cùng biến trải nghiệm tồi tệ đó thành chất liệu để viết nên một cuốn sách tuyệt vời. "Điều cần thiết ở đời là không phải biết lợi dụng những thắng lợi... nhưng biết lợi dụng những thất thế mới là điều cần thiết."
Thứ bảy, **hãy chữa trị căn bệnh sầu uất bằng cách mỗi ngày làm vui lòng một người khác.** Bác sĩ tâm thần Alfred Adler cam đoan rằng, việc chuyển sự chú ý từ bản thân sang người khác, tìm cách ban phát niềm vui cho mọi người là phương thuốc kỳ diệu nhất chữa khỏi chứng trầm cảm. Người nào cầm hoa hồng biếu bạn, tay người đó sẽ phảng phất hương thơm.
**Chương 5: Vượt qua những lời chỉ trích vô lý**
Trên bước đường thành công, bạn sẽ luôn phải đối mặt với những lời gièm pha. Nhưng hãy nhớ câu nói mộc mạc của cha hiệu trưởng Hutchins (Đại học Chicago): "Không ai thèm đá một con chó chết cả." Càng vươn lên cao, bạn càng thu hút sự ghen tị. Ngay cả vị Tổng thống vĩ đại George Washington cũng từng bị báo chí bôi nhọ là "bịp đời", là kẻ phản quốc. Lời chỉ trích bất công thực chất là một lời khen ngợi bị che đậy, nó chứng tỏ bạn đã làm được điều gì đó đáng nể.
Sachvui.Com Quẳng Gánh Lo Đi Và Vui Sống
Do đó, thay vì nổi nóng, hãy cứ lẳng lặng làm việc cho thật tốt, rồi "giương cây dù của bạn lên, mặc cho trận mưa chỉ trích chảy xuống sau lưng." Đồng thời, đừng đợi kẻ thù tấn công mới nhận ra khuyết điểm. Hãy học cách tự lập một cuốn sổ tay mang tên "Những sai lầm của tôi." Phân tích lỗi lầm của bản thân và chủ động xin người khác những lời chỉ trích xây dựng, đó mới là phong thái của người quân tử thực sự.
**Chương 6: Sáu cách tránh mệt nhọc và ưu tư để bảo toàn nghị lực**
Sự mệt mỏi thể chất sẽ làm cạn kiệt sức kháng cự của tâm trí, mở cửa cho lo âu tràn vào. Lời khuyên vàng ngọc đầu tiên là: **Hãy nghỉ ngơi trước khi bạn thấy mệt.** Trái tim của chúng ta làm việc liên tục 90 năm mà không hỏng là vì giữa mỗi nhịp đập, nó đều có một khoảng lùi để nghỉ ngơi. Những người khổng lồ như Winston Churchill hay John D. Rockefeller làm việc cường độ cao đến năm 70, 90 tuổi chính nhờ thói quen chợp mắt nghỉ ngơi giữa buổi trưa và buổi chiều.
Kế đến, **hãy học cách thả lỏng trong lúc làm việc.** Một công việc trí óc thuần túy không bao giờ làm não bộ mệt mỏi, lượng máu trong não vẫn tinh sạch sau 8 tiếng suy nghĩ. Cái làm chúng ta kiệt sức chính là sự căng cứng cơ bắp vùng cổ, vai, mặt, kết hợp với cảm giác chán nản, vội vã. Hãy rèn thói quen thả lỏng cơ thể "mềm như một sợi bún", hoặc như một con mèo đang ngủ phơi nắng.
Về thói quen làm việc, hãy dọn dẹp bàn làm việc thật ngăn nắp, chỉ để lại những hồ sơ liên quan trực tiếp đến vấn đề đang giải quyết. Việc bị vây quanh bởi hàng đống giấy tờ lộn xộn sẽ sinh ra ảo giác áp lực, dẫn đến huyết áp cao. Cùng với đó, hãy làm những việc quan trọng nhất vào buổi sáng, giải quyết dứt điểm từng vấn đề khi đã đủ thông tin, và biết phân quyền cho người khác.
Nếu bạn cảm thấy chán nản với công việc hiện tại, hãy tìm cách **biến nó thành một trò chơi thú vị.** Cô thư ký Vallie Golden đã vờ như mình đam mê việc đánh máy, và kỳ diệu thay, sự "giả đò" đó đã biến thành niềm vui thật, giúp cô làm việc năng suất hơn mà không hề kiệt sức. Cuối cùng, nếu bị chứng mất ngủ hành hạ, hãy nhớ lời bác sĩ: "Không có người nào chết vì thiếu ngủ hết. Sự lo lắng về mất ngủ làm hại sức khỏe hơn là sự mất ngủ." Nếu không ngủ được, cứ ngồi dậy đọc sách làm việc cho đến khi đôi mắt trĩu lại.
**Chương 7 & 8: Ứng dụng thực tế – Lựa chọn nghề nghiệp và Giải quyết bài toán tài chính**
Những triết lý diệt lo sẽ không trọn vẹn nếu bỏ qua hai áp lực lớn nhất của đời người: Nghề nghiệp và Tiền bạc.
Đối với thanh niên, quyết định chọn nghề là canh bạc quan trọng nhất cuộc đời. Quy tắc tiên quyết là: Phải chọn công việc mà bạn thực sự say mê. Người kiếm tiền chỉ để tồn tại là người bất hạnh nhất. Đừng chọn nghề theo cảm tính hay ép buộc của gia đình. Trước khi dấn thân, hãy dành thời gian phỏng vấn những người đi trước trong nghề đó để hiểu rõ mặt trái, thu nhập, và cơ hội thực tế. Và hãy nhớ, đừng đâm đầu vào những ngành nghề đã quá chật chội hay có tỷ lệ thành công quá thấp (như bốc thăm trúng thưởng).
Về phương diện tài chính, các nghiên cứu chỉ ra rằng 70% nỗi lo của chúng ta bắt nguồn từ tiền bạc. Nhưng sự thật là, tăng thu nhập hiếm khi giải quyết được vấn đề, vì "chứng nhức đầu thường tăng theo lợi tức" – khi có nhiều tiền, con người ta lại khuếch trương chi tiêu. Giải pháp cốt lõi là lập ngân sách chi tiêu, ghi chép sổ sách rõ ràng và xài tiền khôn ngoan. Tuyệt đối tránh xa cờ bạc và những khoản nợ vay nặng lãi. Mua bảo hiểm rủi ro, dạy con cái quản lý tài chính từ nhỏ. Và quan trọng nhất: "Nếu không làm sao cho tài chính khá lên được thì cũng cứ vui vẻ, đừng đày đọa tấm thân mà uất ức vì một tình cảnh không sao thay đổi được nữa."
**Kết luận**
Quý thính giả thân mến, Dale Carnegie không tạo ra một loại ma thuật mới mẻ nào trong "Quẳng gánh lo đi và vui sống". Ông chỉ đơn giản là khơi gợi lại những minh triết sâu sắc nhất của nhân loại, gọt rửa chúng qua lăng kính của tâm lý học hiện đại và những trải nghiệm thực tế sống động.
Cuộc sống vốn dĩ là một chuỗi những thử thách và biến động. Nhưng như tác giả đã khẳng định, không phải nghịch cảnh làm ta khổ đau, mà chính "ý niệm" của ta về nghịch cảnh đã sinh ra bi kịch. Khi chúng ta học được cách sống trọn vẹn trong "ngày hôm nay", biết đối mặt với tận cùng của sự thật, gạt bỏ những tị hiềm nhỏ nhen, và dang tay trao đi lòng bác ái, ta sẽ thấy tâm hồn mình tựa như mặt hồ thu phẳng lặng. Hạnh phúc không ở đâu xa, nó luôn hiện diện ngay bên trong cách chúng ta tư duy và hành động. Xin cảm ơn quý thính giả đã theo dõi trọn vẹn tác phẩm tuyệt vời này. Chúc các bạn một cuộc đời thật nhiều nụ cười và vắng bóng âu lo!